چه رویاهایی در راهند

و خطابه ای در باب اخلاق ویتگنشتاین

Philosophical Films

What Dreams May Come

چه رویاهایی در راهند | یک بیانیۀ متافیزیکی

ارتباط فلسفی (ویتگنشتاین)

بحث فلسفی ما در این مجموعه از مباحث، اساساً به احتمال وجود «دنیایی دیگر» – جهانی ورای این جهان، حیاتی در پی زندگی این دنیایی‌، نوعی قلمرو متافیزیکی – پرداخته است. «متافیزیکی» در اصل به معنای «ماورای طبیعت» – ماورای هر چیزی که بتوان آن را به‌واسطۀ حواس ادراک کرد و ماورای زمان و مکان – است. معضلی که در گفت‌وگو در باب موجودات و نهادهای متافیزیکی با آن مواجه هستیم، این نیست که «تابه‌حال هیچ‌کس از آن دنیای متافیزیکی برنگشته تا دربارۀ موجودات آن برایمان بگوید» (همان‌طور که ۶۰۰ سال پیش هم کسی از دنیای دیگر به اروپا برنگشته بود تا از وجود آمریکا و ساکنین آن برای مردم بگوید)، بلکه مشکل اینجا است که ما روایت‌هایی که توصیفگر موجودات و چیزهای خارج از زمان و مکان هستند و به‌هیچ‌وجه من الوجوه نمی‌توان به ادراکی از آن‌ها رسید را درک نمی‌کنیم. ویتگنشتاین پاراگراف اول

جایی در بهشت، «رابین ویلیامز» فریاد می‌زند «اینجا زمان نیست!» اما همین ادای چنین جمله‌ای درواقع زمان می‌برد؛ و به‌راحتی می‌توان دید که «ویلیامز» نه‌تنها به‌طورقطع بدون قید زمان و مکان از جایی به جای دیگر می‌رود، بلکه حواس او و ما به‌طور کامل درگیر در داستان می‌شود. آنچه ما در این فیلم می‌بینیم، یک داستان فانتزی در همین دنیا و نه در یک «ماورای» متافیزیکی، است. (که این به آن معناست که فیلم به سبک و سیاق یک افسانۀ شاعرانه به مشکلات زمینی و انسانی می‌پردازد.) ویتگنشتاین پاراگراف دوم

بااین‌همه، فیلم، مملو از اشاره‌هایی که گویای آن هستند که مفهوم حیاتی در پی حیات دیگر را باید به معنای لغوی آن (یک حیات فیزیکی که بعد از پایان یافتن یک حیات فیزیکی دیگر شروع می‌شود) دانست و اینکه داستان قرار است یک بیانیۀ متافیزیکی باشد؛ و چنین فضایی می‌تواند برای یک بینندۀ متفکر مملو از پرسش و معما باشد… ویتگنشتاین پاراگراف سوم

به قلم دکتر جورن کی. برامان، استاد ممتاز بازنشسته و مربی نیمه‌وقت
گروه فلسفه دانشگاه ایالتی فراستبورگ

“What Dreams May Come”
Philosophical Connection ویتگنشتاین متن اصلی

Our philosophical discussion dealt primarily with the possibility of “another world”–a world beyond the world, a life after life, a metaphysical realm. “Metaphysical” means literally “beyond nature”–beyond everything that can be perceived by the senses, and beyond space and time. The difficulty with talking about metaphysical beings and entities is not that “nobody has yet come back to tell us about them” (in the way 600 years ago nobody had come back to Europe to tell people about America and its inhabitants), but rather that we do not understand narrations that describe beings or things that exist outside space or time, and that cannot be perceived in any way whatsoever.
Somewhere in paradise Robin Williams shouts “Time doesn’t exist here!” But the very utterance of that statement takes time. And it is plainly visible that Williams does not only cross spaces, but that his and our senses are fully involved in the story. What we see is a phantastic story in this world, not in a metaphysical “beyond.” (Which suggests that the film deals with earthly and human problems in the form of a poetic myth.)
Yet, the film is full of suggestions that the conception of a life after life is to be taken literally, that the story is meant as a metaphysical statement. That should present some puzzles for a thoughtful viewer …. ویتگنشتاین متن اصلی

ویتگنشتاین و فیلم متافیزیکی چه رؤیاهایی درراه‌اند
مقاله مرتبط

Wittgenstein: Metaphor and Metaphysics

Faucibus in ornare quam viverra orci. Sapien pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus. Nulla aliquet enim tortor at. Nunc consequat interdum varius sit.